PANAMA CITY, 31 Januari – Syarikat perkapalan Denmark, Maersk akan mengambil alih sementara operasi dua pelabuhan di Terusan Panama daripada syarikat Hong Kong, CK Hutchison, selepas konsesi pengendalian syarikat berkenaan dibatalkan, menurut Pihak Berkuasa Maritim Panama (AMP) pada Jumaat.
- Maersk melalui APM Terminals dilantik pentadbir sementara Pelabuhan Balboa dan Cristobal selepas konsesi CK Hutchison dibatalkan.
- Mahkamah Agung Panama mendapati konsesi Hutchison berat sebelah dan wujud dakwaan hutang besar kepada kerajaan Panama.
- Keputusan itu mendapat sokongan AS namun mencetuskan protes China dan kebimbangan pelabur asing terhadap projek strategik.
Mahkamah Agung Panama pada Khamis membatalkan kontrak Hutchison susulan ancaman berulang Presiden Amerika Syarikat, Donald Trump, yang menyatakan Washington akan berusaha mendapatkan semula kawalan ke atas laluan air itu kerana didakwa berada di bawah pengaruh China.
Terusan Panama, yang mengendalikan kira-kira 40 peratus trafik kontena Amerika Syarikat dan lima peratus perdagangan dunia, dibina oleh Amerika Syarikat dan dioperasikan selama hampir satu abad sebelum diserahkan kepada Panama pada 1999.
Mahkamah memutuskan kontrak CK Hutchison untuk mengendalikan pelabuhan terbabit mempunyai “keberpihakan yang tidak seimbang” kepada syarikat berpangkalan di Hong Kong itu.
AMP memaklumkan pengendali pelabuhan APM Terminals, anak syarikat Kumpulan Maersk, akan bertindak sebagai “pentadbir sementara” bagi Pelabuhan Balboa dan Cristobal yang terletak di kedua-dua hujung terusan tersebut.
APM Terminals akan mengambil alih daripada Panama Ports Company (PPC), subsidiari CK Hutchison Holdings, yang menguruskan pelabuhan berkenaan sejak 1997 menerusi konsesi yang diperbaharui pada 2021 untuk tempoh 25 tahun.
Amerika Syarikat mengalu-alukan keputusan itu, namun jurucakap Kementerian Luar China, Guo Jiakun, menegaskan Beijing “akan mengambil semua langkah perlu untuk mempertahankan hak dan kepentingan sah syarikat-syarikat China.”
Sementara itu, PPC menyifatkan keputusan mahkamah tersebut “tidak mempunyai asas perundangan dan membahayakan kebajikan serta kestabilan ribuan keluarga Panama” yang bergantung kepada operasinya.
Pembatalan kontrak PPC itu dimohon tahun lalu oleh Pejabat Ketua Audit Negara Panama, sebuah badan autonomi yang menyelia perbelanjaan kerajaan.
Pejabat berkenaan mendakwa konsesi itu “tidak berperlembagaan” dan menyatakan Hutchison gagal membayar AS$1.2 bilion yang didakwa terhutang kepada kerajaan Panama.
Bagaimanapun, PPC menegaskan ia satu-satunya pengendali pelabuhan yang mempunyai pegangan saham kerajaan Panama dan mendakwa telah membayar AS$59 juta kepada kerajaan dalam tempoh tiga tahun lalu.
Pakar ekonomi yang memfokuskan China dari Pantheon Macroeconomics, Kelvin Lam, berkata sukar untuk menolak kemungkinan keputusan mahkamah itu dipengaruhi tekanan berterusan Amerika Syarikat berkaitan pemilikan terusan.
Menurut beliau, pelabur asing dijangka akan lebih berhati-hati untuk melabur dalam projek infrastruktur strategik di kawasan yang dianggap sebagai “lingkungan pengaruh” Amerika Syarikat.
Panama sebelum ini menafikan dakwaan China mengawal laluan air sepanjang 50 batu nautika itu yang menghubungkan Lautan Atlantik dan Pasifik, dan digunakan terutamanya oleh Amerika Syarikat serta China.
Presiden Panama, Jose Raul Mulino, yang sebelum ini menyifatkan kontrak CK Hutchison sebagai “menindas”, berkata operasi Terusan Panama akan diteruskan “tanpa gangguan.”
Beliau turut memaklumkan satu tempoh peralihan akan dilaksanakan sebelum konsesi baharu ditawarkan di bawah “terma dan syarat yang menguntungkan negara.”
Namun, beliau tidak menyatakan bila konsesi baharu itu akan dibuka. – AFP
