PARIS, 11 Januari – Laungan antikerajaan kembali bergema di Tehran pada Sabtu ketika penunjuk perasaan meneruskan protes terbesar menentang kepimpinan ulama republik Islam itu dalam tempoh lebih tiga tahun.
- Protes antikerajaan terbesar sejak 1979 memasuki minggu kedua, berkembang dari isu ekonomi kepada tuntutan menggulingkan kepimpinan ulama.
- Pihak berkuasa meningkatkan keganasan dan sekatan internet; kumpulan hak asasi melaporkan puluhan maut, angka sebenar mungkin lebih tinggi.
- Tokoh luar serta negara lain mengkritik keganasan; AS dan pemimpin dunia menyuarakan sokongan terhadap penunjuk perasaan.
Protes yang memasuki minggu kedua itu kini menjadi cabaran paling besar kepada kepimpinan teokratik Iran sejak Revolusi 1979.
Protes yang bermula akibat tekanan ekonomi kini berkembang menjadi tuntutan menggulingkan kepimpinan ulama.
Di utara Tehran, orang ramai berkumpul sambil menyalakan bunga api dan mengetuk periuk sebagai simbol bantahan, selain melaungkan sokongan kepada pemerintahan monarki yang digulingkan.
Protes serupa turut berlaku di beberapa kawasan lain di Tehran, selain di Mashhad, Tabriz dan bandar suci Qom.
Di Hamedan, seorang lelaki dilihat melambai bendera era Shah berlambang singa dan matahari. Bendera sama turut dinaikkan seketika di bangunan kedutaan Iran di London selepas sekumpulan penunjuk perasaan berjaya memasuki balkoni bangunan.
Reza Pahlavi, anak kepada Shah Iran yang kini menetap di Amerika Syarikat, menyeru rakyat supaya mengadakan protes lebih tersusun dan menumpukan usaha “mengambil dan mengekalkan pusat bandar”.
Sementara itu, kumpulan hak asasi memberi amaran mengenai peningkatan penggunaan kekerasan oleh pihak berkuasa di sebalik sekatan internet.
Amnesty International berkata pihaknya sedang meneliti laporan mengenai penggunaan kekerasan sehingga maut oleh pasukan keselamatan.
Kumpulan hak asasi Iran yang berpangkalan di Norway melaporkan sekurang-kurangnya 51 orang terbunuh, dengan angka sebenar dijangka lebih tinggi.
Pihak berkuasa Iran turut melaporkan anggota keselamatannya turut terbunuh dalam protes tersebut.
Dalam ucapan pada Jumaat, Khamenei menuduh AS mengapi-apikan bantahan dan menggelar peserta sebagai “vandalisme”.
Stesen televisyen rasmi menyiarkan upacara pengebumian beberapa anggota keselamatan serta menunjukkan bangunan rosak termasuk masjid yang dibakar penunjuk perasaan.
Tentera Iran dalam kenyataan berikrar akan “melindungi kepentingan negara” daripada “musuh yang cuba mengganggu ketenteraman”.
Pemimpin dunia, termasuk Ketua Suruhanjaya Eropah, Ursula von der Leyen, menggesa Iran menghentikan kekerasan dan menghormati hak penunjuk perasaan.
Dalam perkembangan sama, Presiden AS, Donald Trump, sekali lagi menyuarakan sokongan terhadap gerakan tersebut, sambil menyatakan AS “bersedia membantu” rakyat Iran, selepas sebelum ini memberi amaran bahawa Iran “dalam masalah besar” dan berpotensi berdepan tindakan ketenteraan baharu.
“Iran sedang melihat KEBEBASAN, mungkin seperti tidak pernah sebelum ini. AS sedia membantu!!!” katanya di Truth Social. -AFP
