Tembok birokrasi dan diskriminasi sempadan Piala Dunia 2026

SAUDARA PENGARANG

Pelaksanaan Kejohanan Piala Dunia FIFA 2026 yang dijadualkan bermula pada 11 Jun sehingga 19 Julai 2026 menandakan satu detik yang amat penting dalam lembaran sejarah sukan era moden.

Diadakan menerusi penganjuran bersama oleh tiga buah negara di benua Amerika Utara, iaitu Kanada, Mexico, dan Amerika Syarikat, kejohanan edisi ke-23 ini menggalas aspirasi yang sangat besar untuk menyatukan seluruh masyarakat dunia.

Melalui pengenalan format baharu perlawanan yang memperuntukkan slot penyertaan kepada 48 buah negara, temasya sukan global ini sepatutnya menyediakan ruang yang lebih adil, saksama, serta menyeluruh untuk meraikan kepelbagaian bakat bola sepak sekali gus merapatkan jurang kebudayaan antara komuniti antarabangsa.

Bagaimanapun, hasrat murni yang sering kali dilaungkan oleh badan induk FIFA mengenai falsafah “penyatuan dunia menerusi sukan” kini didapati berhadapan dengan tembok realiti geopolitik yang amat kejam.

Detik-detik permulaan kejohanan yang sepatutnya diselubungi kemeriahan serta debaran taktikal di padang permainan, sebaliknya bertukar menjadi suram dan mengecewakan.

Suasana keharmonian sukan telah dicemari oleh kemelut birokrasi, pembatalan dokumen visa secara besar-besaran, serta pelaksanaan kaedah pemeriksaan keselamatan yang terlampau ketat di pintu masuk pintu negara Amerika Syarikat.

Artikel ini akan mengupas secara kritis bagaimana dasar kawalan sempadan oleh sebuah negara kuasa besar dunia boleh berfungsi sebagai instrumen diskriminasi secara terselubung.

Isu ini bukan sahaja mendatangkan kesulitan besar terhadap urusan logistik, malah merosakkan semangat setiakawan antarabangsa serta menjejaskan integriti sukan global itu sendiri.

Kronologi Isu Imigresen dan Sekatan Sempadan

Rentetan peristiwa yang berlaku di pintu masuk antarabangsa Amerika Syarikat pada peringkat awal kejohanan ini dengan jelas membongkar wujudnya kepincangan struktur yang sangat ketara.

Ketiadaan penyelarasan yang cekap serta sistematik antara pihak penganjur dunia (FIFA) dengan undang-undang domestik negara tuan rumah telah mencetuskan rantaian krisis logistik yang meruncing.

Halangan birokrasi yang tegar ini akhirnya memberikan impak negatif secara langsung terhadap emosi, mental, serta persediaan fizikal delegasi rasmi yang terlibat.

Sekatan Visa Pemain Profesional (Pasukan Switzerland)

Penyerang utama bagi skuad kebangsaan Switzerland, Breel Embolo, dilaporkan terpaksa berhadapan dengan isu kelewatan selama beberapa hari sebelum diberikan kebenaran untuk menyertai kem latihan pusat pasukannya.

Kelewatan yang tidak sepatutnya berlaku ini berpunca daripada proses semakan dokumen visa perjalanan yang terlalu rumit, rigid, dan memakan masa yang lama.

Implikasinya, fasa persediaan optimum pemain elit tersebut terganggu dengan teruk, sekali gus menjejaskan perancangan taktikal barisan kejurulatihan dalam menghadapi perlawanan yang penting.

Pemeriksaan Ketat Terhadap Skuad Timur Tengah (Pasukan Iraq & Iran)

Isu diskriminasi sempadan yang membimbangkan ini turut dialami oleh tonggak kebangsaan Iraq, Aymen Hussein, yang menjadi sasaran utama pengetatan protokol keselamatan imigresen.

Beliau telah ditahan dan disoal siasat selama hampir tujuh jam berturut-turut sejurus mendarat di lapangan terbang, suatu tindakan agresif yang dianggap menjejaskan kebajikan emosi dan psikologi pemain.

Pada tempoh masa yang sama, pasukan kebangsaan Iran turut berdepan dengan proses penapisan permohonan visa yang amat ekstrem di kaunter Konsulat Amerika Syarikat yang terletak di Türkiye.

Kesan daripada saringan keselamatan yang terlampau ketat ini, skuad Iran hanya diberikan kebenaran untuk memasuki negara hos pada hari perlawanan berlangsung.

Situasi menjadi semakin parah apabila permohonan visa bagi 15 orang anggota delegasi penting mereka ditolak sepenuhnya tanpa dikemukakan sebarang alasan yang munasabah.

Krisis Pengadilan Antarabangsa (Kes Omar Abdulkadir Artan)

Isu pengauditan visa yang amat kaku ini bukan sahaja memberikan kesan buruk kepada pasukan yang bertanding, malah melumpuhkan fungsi panel pengadil profesional yang telah dilantik secara rasmi oleh FIFA.

Omar Abdulkadir Artan, individu yang dinobatkan sebagai Pengadil Terbaik Afrika 2025, telah dinafikan hak kemasukan dan diarahkan pulang ke tanah airnya dengan serta-merta, walaupun beliau memegang pasport diplomatik yang sah.

Kesan daripada tindakan sebelah pihak (unilateral) yang diputuskan oleh pihak berkuasa sempadan tersebut, FIFA terpaksa membatalkan khidmat pengadilan beliau demi kelangsungan jadual kejohanan yang ketat.

Isu Mobiliti Skuad Antarabangsa (Pasukan Afrika Selatan)

Impak negatif daripada kelemahan sistemik ini turut melimpah kepada pasukan-pasukan lain dari benua Afrika. Skuad kebangsaan Afrika Selatan, sebagai contoh, dilaporkan tiba lewat daripada garis masa rasmi yang telah ditetapkan oleh pihak jawatankuasa penganjur.

Kelewatan perjalanan ini berpunca daripada kegagalan beberapa orang anggota delegasi penting mereka untuk memperoleh kelulusan imigresen tepat pada waktunya, sekali gus mengganggu fokus, konsentrasi, serta persiapan awal pasukan.

Isu Perkauman, Pemprofilan, dan Tekanan Kawalan Sempadan

Di sebalik kewujudan kerumitan teknikal yang dikaitkan dengan kelewatan dokumen urusan, cara agensi keselamatan sempadan Amerika Syarikat mengendalikan prosedur pemeriksaan sebenarnya telah mencetuskan perdebatan sosiopolitik yang lebih meluas.

Pendekatan keselamatan yang melampau (hyper-securitization) ini dipandang amat serius oleh para sarjana sosiologi sukan, yang menyifatkannya sebagai satu bentuk pencabulan terhadap hak kemanusiaan sejagat.

Fenomena ini jelas terpapar menerusi dua insiden utama yang melibatkan delegasi antarabangsa:

Layanan Berat Sebelah Berdasarkan Warna Kulit (Pasukan Senegal)

Beberapa orang kakitangan sokongan teknikal bagi pasukan Senegal terpaksa berhadapan dengan proses pemeriksaan fizikal yang sangat lama, rigid, dan membebankan sebaik sahaja menjejakkan kaki di pintu masuk negara.

Malah, tindakan pegawai imigresen mengarahkan mereka menanggalkan kasut dalam situasi sedemikian dianggap sebagai keterlaluan sehingga menjejaskan maruah peribadi mereka.

Insiden yang memalukan ini dengan pantas mendapat perhatian meluas serta kecaman yang hebat daripada komuniti antarabangsa. Rata-rata penganalisis sukan dan ahli akademik melihat tindakan tersebut sebagai satu bentuk pemprofilan perkauman (racial profiling) yang berselindung di sebalik justifikasi prosedur keselamatan sempadan.

Isu ini secara tidak langsung menonjolkan lagi sentimen prejudis yang masih menebal dalam institusi keselamatan dunia Barat terhadap delegasi yang datang dari benua Afrika.

Tekanan Mental Terhadap Pemain (Pasukan Uzbekistan)

Suasana kejohanan dirasakan semakin tegang apabila sebuah rakaman video yang memaparkan seluruh skuad kebangsaan Uzbekistan diperiksa oleh anjing pengesan bom sejurus mereka mendarat menjadi tular di media sosial.

Walaupun pihak berkuasa tempatan mempertahankan tindakan tersebut atas alasan mempertahankan keselamatan negara serta kedaulatan undang-undang domestik, kaedah layanan sedemikian terhadap atlet elit bertaraf dunia dianggap sebagai satu bentuk intimidasi psikologi yang melampau.

Sebuah pesta sukan yang bertujuan membawa mesej keamanan sepatutnya bebas daripada pendekatan kepolisisan yang agresif, memandangkan tindakan tersebut boleh mengganggu kestabilan emosi dan fokus para pemain.

Impak Kepada Penyokong dan Dimensi Komersial

Ketegasan dasar sempadan yang diamalkan oleh negara tuan rumah rupa-rupanya tidak sekadar menjejaskan kelompok pemain dan pegawai sukan semata-mata. Isu ini turut melimpah kepada pemegang taruh (stakeholders) yang paling utama dalam keseluruhan ekosistem bola sepak, iaitu para penyokong tegar.

Kehadiran penyokong merupakan nadi penting yang menghidupkan suasana karnival serta membiayai dimensi komersial sesebuah kejohanan bertaraf dunia. Bagaimanapun, perubahan dasar imigresen yang mendadak telah menyekat kebebasan pergerakan peminat sukan ini.

Sebagai contoh, sebahagian daripada penyokong tegar Scotland yang sepatutnya layak memasuki Amerika Syarikat tanpa visa menerusi Program Pengecualian Visa (ESTA), mendakwa bahawa kebenaran perjalanan elektronik mereka telah dibatalkan secara mengejut oleh pihak berkuasa AS hanya beberapa hari sebelum tarikh penerbangan dijadualkan.

Isu kezaliman birokrasi ini bukan sekadar satu kes yang terpencil. Ratusan penyokong dari pelbagai negara lain turut berkongsi nasib yang sama apabila permohonan visa mereka ditolak pada saat-saat akhir tanpa sebarang alasan yang jelas.

Situasi ini akhirnya mengakibatkan kerugian kewangan yang amat besar kepada orang awam. Segala wang yang telah dibelanjakan untuk membeli tiket perlawanan, tiket penerbangan, dan tempahan hotel hangus begitu sahaja tanpa sebarang ganti rugi atau pampasan, sama ada daripada pihak penganjur mahupun kerajaan tuan rumah.

Pertembungan Antara Kuasa Politik – Kebebasan Sukan

Apabila diteliti daripada perspektif sosiopolitik, krisis yang berlaku sepanjang Piala Dunia 2026 ini membongkar satu hakikat yang pahit dalam tadbir urus global: Kebebasan atau autonomi sukan sentiasa tunduk di bawah penguasaan politik dan kepentingan keselamatan negara, khususnya apabila melibatkan negara kuasa besar Barat.

Mengikut perjanjian asal penganjuran (Host City Agreement), sesebuah negara yang diberikan hak oleh FIFA wajib memberikan jaminan mutlak bahawa semua pasukan yang layak, pengadil, pegawai perlawanan, dan pemegang pasport rasmi badan induk tersebut dapat memasuki negara dengan lancar.

Bagaimanapun, realiti politik semasa menunjukkan bahawa Amerika Syarikat tidak akan sesekali melonggarkan sistem kawalan sempadan mereka, walaupun demi sebuah kejohanan bola sepak terbesar di dunia.

Fenomena ini secara tidak langsung mendedahkan wujudnya “hierarki kewarganegaraan global” dalam arena sukan. Perbezaan layanan yang diterima oleh negara-negara dari blok geopolitik yang dianggap sensitif (seperti Timur Tengah dan Afrika) berbanding dengan delegasi dari blok Barat mempamerkan satu bentuk diskriminasi terselubung yang nyata.

Apabila seorang pengadil terbaik peringkat benua yang memegang pasport diplomatik pun boleh diusir keluar dengan begitu mudah, ia menghantar isyarat yang jelas kepada dunia: status sukan bertaraf antarabangsa sekalipun tidak mampu menembusi tembok birokrasi sempadan yang rigid.

Kesimpulan

Secara keseluruhannya, Piala Dunia FIFA 2026 yang berlangsung dari 11 Jun sehingga 19 Julai 2026 di Kanada, Mexico, dan Amerika Syarikat ini sepatutnya menjadi sebuah pentas agung yang meraikan kepelbagaian global, kesaksamaan, serta keharmonian antarabangsa.

Bagaimanapun, pelbagai kemelut yang timbul pada fasa awal penganjuran ini jelas membuktikan bahawa sempadan geografi dan dasar politik semasa negara hos masih menjadi tembok pemisah yang tegar dalam hubungan antarabangsa.

Sekiranya FIFA dan pihak berkuasa tempatan terutamanya agensi keselamatan negara tuan rumah gagal menangani isu kelewatan visa, diskriminasi layanan, serta kawalan sempadan yang keterlaluan ini dengan segera, kejohanan ini pastinya akan kehilangan nilai murni dan keindahannya.

Sukan berprestij ini tidak lagi akan dikenang kerana keunikan jaringan gol atau kehebatan strategi taktikal para pemain di atas padang. Sebaliknya, lembaran sejarah sukan dunia akan mencatatkan Piala Dunia 2026 sebagai sebuah kejohanan yang bersifat eksklusif, bersikap mengecualikan (exclusionary), serta dipenuhi dengan igauan ngeri birokrasi yang membelakangkan semangat kesukanan sejagat.

Artikel ini merupakan pandangan peribadi penulis dan tidak semestinya mewakili pandangan mahu pun pendirian rasmi RTM.

Dr. Nik Mohd Zaim Ab Rahim
Penolong Pengarah / Pensyarah Kanan
Fakulti Sains Sosial dan Kemanusiaan
Universiti Teknologi Malaysia
E-mel: nmzaim.kl@utm.my