Tuntutan ESG meningkat, PKS Malaysia berdepan cabaran akses pasaran

SAUDARA PENGARANG

Perusahaan Kecil dan Sederhana (PKS) Malaysia mungkin berdepan pendedahan langsung yang lebih rendah terhadap keperluan pelaporan kemampanan korporat Kesatuan Eropah (EU) susulan perubahan skop Corporate Sustainability Reporting Directive (CSRD).

Namun begitu, tekanan komersial untuk menyediakan data alam sekitar, sosial dan rantaian bekalan yang sahih serta boleh dipercayai dijangka terus meningkat.

Di bawah Direktif (EU) 2026/470 yang diperkenalkan menerusi pakej Omnibus I EU, ambang perolehan bagi syarikat induk tertentu di luar EU di bawah Artikel 40a Accounting Directive telah dinaikkan daripada EUR150 juta kepada melebihi EUR450 juta dalam perolehan bersih yang dijana di EU.

Langkah ini bertujuan mengurangkan bilangan syarikat induk bukan EU yang tertakluk secara langsung kepada keperluan pelaporan tersebut. Direktif itu telah diterbitkan dalam Official Journal of the European Union pada 26 Februari 2026 dan berkuat kuasa pada 18 Mac 2026.

Walaupun syarikat-syarikat besar EU yang berada dalam skop asal telah mula membuat pelaporan bagi tahun kewangan 2024 dan akan meneruskannya, perubahan melalui pakej Omnibus memberikan hala tuju perancangan yang lebih jelas kepada entiti lain.

Syarikat EU yang memenuhi ambang baharu akan mula melapor bagi tahun kewangan bermula 2027, manakala syarikat induk bukan EU yang tertakluk kepada Artikel 40a dijangka mengemukakan laporan mandatori pertama mereka bagi tahun kewangan 2028, dengan laporan perlu diserahkan pada tahun 2029.

Bagi perniagaan di Malaysia, isu yang lebih mendesak bukanlah sama ada struktur korporat mereka tertakluk kepada CSRD atau tidak. Sebaliknya, persoalannya ialah sama ada pelanggan, institusi pembiaya dan rakan dagang mereka akan terus meminta maklumat yang diperlukan untuk menilai prestasi alam sekitar dan sosial sesebuah syarikat.

Pengurangan bilangan syarikat yang tertakluk secara langsung kepada peraturan pelaporan Eropah tidak seharusnya dianggap sebagai pengurangan jangkaan pasaran.

Bagi syarikat Malaysia, hala tuju ke hadapan masih jelas. Pembeli dan pelabur semakin memerlukan bukti yang boleh dipercayai berkaitan pelepasan karbon, penggunaan sumber, amalan buruh dan risiko rantaian bekalan.

Syarikat yang membangunkan keupayaan ini lebih awal akan berada pada kedudukan yang lebih baik untuk bersaing di pelbagai pasaran, bukan sekadar memenuhi keperluan satu peraturan sahaja.

Justeru, pengeksport Malaysia dalam sektor elektronik, minyak sawit, getah dan pembuatan bahan kimia merupakan antara yang paling terdedah kepada perubahan ini.

Pembeli antarabangsa berskala besar dijangka terus mendapatkan data utama berkaitan pelepasan karbon, keadaan pekerjaan, sumber bekalan dan kebolehkesanan produk bagi menyokong keperluan pelaporan, perolehan serta proses usaha wajar (due diligence) mereka sendiri.

Bagi pengeksport minyak sawit dan getah pula, EU Deforestation Regulation (EUDR) merupakan pertimbangan yang lebih segera.

Peraturan tersebut merangkumi kedua-dua komoditi berkenaan dan mewajibkan pengendali serta pedagang yang terlibat membuktikan bahawa produk yang dipasarkan di EU tidak mempunyai kaitan dengan aktiviti penebangan hutan atau kemerosotan kawasan hutan.

Pelaksanaannya akan bermula pada 30 Disember 2026 bagi pengendali besar dan sederhana, sekali gus menjadikan keperluan berkaitan kebolehkesanan dan data rantaian bekalan sebagai agenda perniagaan yang perlu diberi perhatian segera.

Tekanan ini juga tidak lagi hanya datang dari Eropah. Jepun sedang melaksanakan keperluan pendedahan kemampanan secara mandatori bagi syarikat yang semakin besar dalam Pasaran Perdana Bursa Saham Tokyo.

Pada masa yang sama, Korea Selatan sedang bergerak ke arah pelaksanaan pendedahan kemampanan mandatori bagi syarikat tersenarai berskala besar berdasarkan pelan hala tuju yang telah dimuktamadkan.

Bagi pengeksport Malaysia yang terlibat dalam rantaian bekalan serantau, permintaan berkaitan maklumat ESG kini semakin berkemungkinan datang daripada pelbagai pasaran dan pelanggan utama, bukan hanya daripada pembeli Eropah.

Perkembangan ini mewujudkan satu persoalan strategik yang baharu kepada PKS. Persoalannya bukan lagi,”Adakah kami tertakluk kepada peraturan ini?” tetapi,”Adakah kami mampu menyediakan data yang bakal diminta oleh pelanggan kami?”

Jawapannya bermula dengan memahami maklumat yang sudah tersedia dalam sesebuah perniagaan dan mengenal pasti jurang yang masih wujud.

Syarikat perlu mengenal pasti pelanggan utama yang tertakluk kepada keperluan kemampanan, memetakan jenis informasi dan bukti yang berkemungkinan diminta serta mewujudkan proses untuk mengumpulkan maklumat utama seperti penggunaan elektrik, penggunaan bahan api, rekod gaji, maklumat pembekal dan data kebolehkesanan produk.

Peralihan daripada penggunaan anggaran umum sektor kepada data operasi yang boleh disahkan juga mampu mengukuhkan kedudukan komersial sesebuah syarikat.

Maklumat yang sahih membolehkan syarikat menunjukkan kemajuan yang dicapai, menjawab soal selidik pelanggan dengan lebih yakin serta mengenal pasti ruang penambahbaikan operasi yang boleh mengurangkan pelepasan karbon dan kos pada masa yang sama.

Bagi syarikat Malaysia, peralihan ini turut diperkukuh melalui inisiatif dalam negara. National Sustainability Reporting Framework (NSRF) telah menetapkan IFRS Sustainability Disclosure Standards sebagai asas pelaporan kemampanan negara, dengan pelaksanaannya dibuat secara berperingkat mengikut saiz syarikat.

Bursa Malaysia juga telah memperkenalkan keperluan pelaporan kemampanan secara berfasa bagi syarikat tersenarai, manakala syarikat besar yang tidak tersenarai turut mula dibawa ke dalam ekosistem pelaporan tersebut.

Ini bermakna data kemampanan kini semakin menjadi sebahagian daripada infrastruktur maklumat asas dalam dunia perniagaan Malaysia.

Syarikat-syarikat besar akan semakin memerlukan maklumat yang boleh dipercayai daripada pembekal mereka untuk menyokong pendedahan masing-masing, tanpa mengira sama ada pembekal tersebut mempunyai kewajipan langsung di bawah peraturan Eropah atau tidak.

Bagi PKS, implikasinya amat besar. Sesebuah syarikat mungkin tidak diwajibkan menerbitkan laporan kemampanan, namun mereka masih boleh diminta oleh pelanggan berskala besar untuk menyediakan data pelepasan karbon, penggunaan tenaga, amalan buruh, sumber bekalan atau petunjuk kemampanan yang lain.

Oleh itu, peralihan ini tidak seharusnya dilihat semata-mata sebagai usaha pematuhan peraturan, sebaliknya sebagai pelaburan ke arah meningkatkan kesiapsiagaan perniagaan.

Masih banyak PKS yang berdepan cabaran praktikal untuk membuat peralihan ini, termasuk kekurangan kepakaran, sumber dan pemahaman mengenai pembiayaan hijau.

Dalam banyak keadaan, pelaburan juga diperlukan untuk menggantikan peralatan yang kurang cekap, menambah baik pengurusan tenaga dan air, memperkenalkan tenaga boleh diperbaharui, mendigitalkan pengumpulan data atau menaik taraf proses pengeluaran.

Di sinilah pembiayaan dan pembangunan keupayaan perlu bergerak seiring. Akses kepada pembiayaan yang sesuai boleh membantu perniagaan melabur dalam peralatan dan proses yang lebih bersih.

Manakala sokongan khidmat nasihat serta bantuan teknikal dapat membantu syarikat membangunkan keupayaan pengukuran dan pelaporan yang diperlukan untuk membuktikan impak pelaburan tersebut.

Peralihan hijau Malaysia akhirnya bergantung kepada sejauh mana keupayaan ini dapat diperluaskan, bukan hanya dalam kalangan syarikat besar, tetapi juga kepada PKS yang menjadi tulang belakang rantaian bekalan negara.

Bagi MBSB, peluang yang ada ialah membantu perniagaan bergerak daripada sekadar memahami kepentingan kemampanan kepada melaksanakannya secara nyata, melalui gabungan pembiayaan praktikal, sokongan nasihat dan akses kepada peluang pasaran.

MBSB juga sedang membangunkan rangka kerja ekonomi kitaran yang bertujuan membantu syarikat mengenal pasti peluang praktikal untuk mengurangkan penggunaan sumber, meningkatkan kecekapan operasi serta membina model perniagaan yang lebih berdaya tahan.

Mesej kepada PKS Malaysia adalah jelas: walaupun kelonggaran peraturan di Eropah mungkin mengurangkan kewajipan pelaporan secara langsung bagi sesetengah syarikat, ia tidak mengubah arah aliran pasaran yang lebih besar.

Ketika keperluan kemampanan terus berkembang di Eropah, Jepun, Korea Selatan dan Malaysia, syarikat yang mampu mengukur impaknya, memperkukuh operasinya dan menyediakan bukti yang boleh dipercayai akan berada pada kedudukan yang lebih baik untuk mengekalkan pelanggan, mendapatkan pembiayaan dan bersaing dalam rantaian bekalan yang semakin mencabar.

Artikel ini merupakan pandangan peribadi penulis dan tidak semestinya mewakili pandangan mahu pun pendirian rasmi RTM.

Abdul Mui’zz Morhalim
Ketua Ahli Ekonomi
MBSB Research