SAUDARA PENGARANG
- Penggunaan rawatan pelengkap meningkat dan pesakit kerap menggabungkan rawatan moden dan tradisional.
- AI digunakan untuk menganalisis data pesakit dan meramal tahap kepatuhan ubat berdasarkan pelbagai faktor.
- Kaedah AI menunjukkan ketepatan lebih baik berbanding pendekatan statistik tradisional dalam meramal tingkah laku pesakit.
- Cabaran utama melibatkan kualiti data, kefahaman pengguna dan kepercayaan terhadap sistem, memerlukan usaha penyelidikan berterusan.
Isu kepatuhan terhadap pengambilan ubat dalam kalangan rakyat Malaysia semakin mendapat perhatian, khususnya dalam pengurusan penyakit kronik seperti diabetes, hipertensi dan kolesterol tinggi.
Berdasarkan Tinjauan Kebangsaan Kesihatan dan Morbiditi, prevalens penyakit ini berada pada tahap yang membimbangkan dan memerlukan pendekatan intervensi yang lebih berkesan.
Dalam masa yang sama, penggunaan rawatan pelengkap dan alternatif seperti herba dan suplemen turut meningkat dalam kalangan masyarakat. Fenomena ini memberi gambaran bahawa sebahagian pesakit cenderung menggabungkan rawatan moden dan tradisional dalam usaha menjaga kesihatan mereka.
Bagaimanapun, keadaan ini turut memberi kesan kepada tahap kepatuhan ubat. Kajian menunjukkan bahawa sekitar separuh daripada pesakit penyakit kronik tidak mengambil ubat mengikut saranan perubatan. Ketidakpatuhan ini boleh meningkatkan risiko komplikasi kesihatan serta menjejaskan keberkesanan rawatan.
Secara konvensional, penilaian kepatuhan ubat dilakukan melalui soal selidik dan analisis statistik. Di Malaysia, alat seperti Malaysia Medication Adherence Appraisal Tool (MyMAAT) digunakan untuk menilai tahap kepatuhan pesakit berdasarkan maklumat yang diberikan.
Seiring dengan perkembangan teknologi, kecerdasan buatan atau AI kini mula digunakan sebagai pendekatan baharu dalam bidang kesihatan. AI berfungsi dengan menganalisis data pesakit bagi mengenal pasti corak tingkah laku yang berkaitan dengan kepatuhan terhadap ubat.
Melalui penggunaan AI, faktor seperti latar belakang pesakit, jenis penyakit, gaya hidup, serta kecenderungan penggunaan rawatan alternatif boleh dianalisis secara menyeluruh. Berdasarkan analisis ini, sistem AI mampu meramal tahap kepatuhan seseorang terhadap pengambilan ubat.
Pendekatan ini memberi kelebihan kepada pengamal kesihatan untuk mengenal pasti pesakit yang berisiko lebih awal. Intervensi seperti kaunseling, pemantauan dan pendidikan kesihatan boleh dilaksanakan dengan lebih tepat dan berfokus.
Kajian terdahulu menunjukkan bahawa kaedah berasaskan AI mempunyai tahap ketepatan yang lebih baik berbanding pendekatan statistik tradisional dalam meramal tingkah laku pesakit. Ini menjadikan AI sebagai satu alat sokongan penting dalam meningkatkan keberkesanan sistem penjagaan kesihatan.
Bagaimanapun, penggunaan AI dalam bidang ini masih di peringkat awal di Malaysia. Cabaran utama termasuk keperluan data yang berkualiti, kefahaman pengguna terhadap teknologi, serta kepercayaan terhadap sistem yang digunakan.
Dalam konteks ini, usaha berterusan diperlukan untuk memperkukuh penyelidikan dan aplikasi AI dalam kesihatan awam. Dengan pendekatan yang tepat, teknologi ini berpotensi membantu meningkatkan tahap kepatuhan ubat serta mengurangkan beban penyakit kronik dalam kalangan rakyat.
Secara keseluruhannya, kecerdasan buatan dilihat sebagai satu inovasi yang mampu menyokong sistem kesihatan negara, khususnya dalam memahami dan meramal tingkah laku pesakit secara lebih sistematik dan berasaskan data.
Artikel ini merupakan pandangan peribadi penulis dan tidak semestinya mewakili pandangan mahu pun pendirian rasmi RTM.
Dr. Muhammad Firdaus Aziz
Pusat Pengajian Citra
Universiti Kebangsaan Malaysia
e-mel: firdaus95aziz@ukm.edu.my
Ts. Dr. Ahmad Firdhaus Arham
Pusat Pengajian Citra
Universiti Kebangsaan Malaysia
e-mel: benferdaoz@ukm.edu.my
